Đau răng hàm nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
Đau răng hàm trên không chỉ gây ra cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng nhai thức ăn và sinh hoạt hàng ngày. Việc nhận biết và điều trị sớm là cách tốt nhất để ngăn ngừa những biến chứng không mong muốn về sau.
1. Đau răng hàm là bệnh gì?
Đau răng hàm không phải bệnh cụ thể, mà là triệu chứng của nhiều bệnh răng miệng như sâu răng, viêm tủy răng, viêm cốt tuỷ xương hàm, viêm nướu răng… Tùy theo nguyên nhân, bác sĩ sẽ có những biện pháp điều trị phù hợp.
Có 4 cung hàm chính:
- Cung hàm 1 ở phía trên bên phải.
- Cung hàm 2 ở phía trên bên trái.
- Cung hàm 3 ở phía dưới bên trái.
- Cung hàm 4 ở phía dưới bên phải.
2. Nguyên nhân đau răng hàm
Có rất nhiều nguyên nhân gây nhức chân răng hàm dưới hoặc hàm trên dẫn tới tình trạng đau răng. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến đau răng hàm:
2.1 Đau nhức răng hàm do sâu răng
Sâu răng là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau răng hàm. Chức năng chính của răng hàm là nghiền thức ăn, nếu không được vệ sinh cẩn thận, mảng bám và vi khuẩn sẽ gây sâu răng. Tình trạng sâu răng có thể tiến triển thành viêm tủy, chết tủy, gây mất răng nếu không được điều trị sớm.
2.2 Viêm tủy răng
Tủy răng là phần mềm bên trong răng chứa dây thần kinh và mạch máu, viêm tủy răng hàm có thể do sâu răng tiến triển hoặc chấn thương (tai nạn, phẫu thuật).
Viêm tủy có thể kèm theo những cơn đau, răng trở nên nhạy cảm hoặc mất cảm giác (thường do chết tủy), sẽ gây ra những cơn đau nhức dữ dội đặc biệt là khi ăn nhai hoặc tiếp xúc với nhiệt độ nóng lạnh.
2.3 Viêm nha chu
Đây là tình trạng viêm nhiễm các mô xung quanh răng, bao gồm nướu, dây chằng nha chu và xương ổ răng. Viêm nha chu có thể gây đau, sưng, chảy máu nướu và làm răng bị lung lay.
Viêm nha chu thường tiến triển từ viêm nướu, vi khuẩn và mảng bám tích tụ tạo khoảng trống giữa nướu và răng, làm tiêu mô nướu, xương quanh răng, chân răng ngày càng lộ ra ngoài.
2.4 Áp xe răng hàm
Áp xe (abscess) là một túi mủ tạo thành do nhiễm trùng ở phần nướu răng, có dạng như một khối u sưng đỏ. Áp xe răng hàm cũng là tình trạng nhiễm khuẩn khá nghiêm trọng, sẽ lây lan sự đau đớn tới chân răng hàm và những khu vực khác.
Ngoài việc gây ra đau nhức, áp xe răng có thể dẫn tới rất nhiều biến chứng nguy hiểm về sau như viêm tủy răng, viêm hạch, viêm xương hàm và mất răng.
2.5 Mọc răng khôn
Mọc răng khôn vẫn là nguyên nhân phổ biến nhất, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nên tình trạng đau hàm răng. Vì răng khôn là những chiếc răng cuối cùng quá trình mọc răng thường gây đau hàm trong một thời gian ngắn.
Trong trường hợp răng khôn mọc lệch, mắc kẹt dưới xương hàm (không xuyên qua mô nướu) có thể gây đau, nhiễm trùng ở vùng hàm. Thêm vào đó, vì răng khôn nằm ở vị trí xa nhất nên rất khó để vệ sinh sạch sẽ. Lâu dần, vi khuẩn sẽ tích tụ gây viêm nhiễm ở khu vực này làm tình trạng đau buốt răng hàm trở nên trầm trọng
2.6 Bị gãy răng
Răng hàm có thể gãy, bể do chấn thương, sâu răng, viêm tủy răng, bệnh nha chu, răng suy yếu (do thiếu canxi)… Ngoài cảm giác đau, răng hàm bị gãy có thể gây mất cấu trúc răng, khiến các răng còn lại xê dịch, suy yếu. Răng hàm gãy có thể để lộ chân răng, tủy răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây viêm nhiễm, áp xe ở vùng xương hàm.
2.7 Nhiễm trùng xoang
Xoang hàm nằm ở hai bên gò má, có thể được kết nối với răng hàm. Khi xoang hàm nhiễm trùng gây viêm xoang, phần hàm trên và gò má có thể đau nhức, khó chịu.
2.8 Răng hàm đau buốt do đồ nóng hoặc lạnh
Răng nhạy cảm thường xảy ra khi lớp ngà răng (bên dưới men răng) bị lộ do xói mòn hoặc các bệnh răng miệng như sâu răng, viêm tủy răng. Lớp ngà răng lộ ra khiến những kích thích nóng – lạnh gia tăng, dẫn đến cảm giác đau hoặc tê buốt.
2.9 Một số thủ thuật nha khoa
Đau răng hàm cũng có thể do các bệnh lý khác như đau khớp thái dương hàm, đau dây thần kinh tam thoa hoặc một số thủ thuật nha khoa có thể gây đau nhức răng hàm như niềng răng, trám răng, bọc răng sứ, tẩy trắng răng, nhổ răng gây đau nhức ở vùng xương hàm trên và dưới.
3. Đau răng hàm có nguy hiểm không?
Một số nguyên nhân gây đau răng hàm như: Niềng răng, nghiến răng, mọc răng khôn (đúng vị trí),… thường không gây nguy hiểm. Với những bệnh về răng miệng như viêm tủy răng, viêm nha chu, áp xe răng,… nếu không điều trị kịp thời có thể gây những biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe.
Dưới đây là một số ảnh hưởng và biến chứng thường gặp ở người bị đau răng hàm
3.1 Khó khăn khi ăn nhai
Khi ăn, cơn đau răng hàm có thể trở nên dữ dội hơn, răng tê buốt hoặc biên độ mở hàm giảm khiến người bệnh gặp khó khăn trong ăn uống.
3.2 Tổn thương các răng bên cạnh
Tình trạng răng miệng như viêm nướu, nha chu, áp xe,… có thể lây lan, gây tổn thương đến những răng và vùng mô bên cạnh, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng hơn (gãy răng, rụng răng, răng xê dịch,…), ảnh hưởng lớn đến chức năng ăn nhai và sức khỏe.
3.3 Có nguy cơ mất răng vĩnh viễn
Khi các bệnh về răng không được điều trị có thể dẫn đến mất răng. Mất răng hàm ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai, khiến các răng còn lại xê dịch, ảnh hưởng đến khớp cắn gây đau xương hàm…v.v.
3.4 Tiêu xương và ảnh hưởng xấu tới cấu trúc xương hàm
Bệnh viêm nướu, viêm nha chu, áp xe ổ răng,… có thể gây tiêu xương, ảnh hưởng đến cấu trúc răng hàm, làm suy yếu răng (dễ gãy, rụng) và thay đổi khớp cắn xương hàm
4. Điều trị đau răng hàm như thế nào
Việc điều trị đau răng hàm sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Do đó, bạn cần đến nha sĩ để được thăm khám, chẩn đoán chính xác nguyên nhân gốc rễ cơn đau, để có các phương pháp điều trị phù hợp.
4.1 Đau răng liên quan đến các vấn đề răng miệng
Điều trị sâu răng: Nếu nguyên nhân gây đau nhức là do sâu răng, bác sĩ nha khoa sẽ tiến hành loại bỏ phần răng bị sâu và trám lại. Trong trường hợp sâu răng lan đến tủy, điều trị tủy có thể được yêu cầu để loại bỏ vi khuẩn và ngăn ngừa viêm nhiễm.
Xử lý viêm lợi và viêm nha chu: Việc làm sạch răng miệng và lấy cao răng là bước quan trọng trong điều trị viêm lợi và viêm nha chu. Nếu viêm nhiễm nghiêm trọng, bác sĩ có thể thực hiện các biện pháp như làm sạch gốc răng hoặc phẫu thuật nướu.
Điều trị áp xe răng: Khi bị áp xe răng, bác sĩ sẽ rạch nướu để thoát mủ và làm sạch khu vực nhiễm trùng. Nếu nhiễm trùng đã lan rộng, điều trị tủy hoặc nhổ răng có thể được đề xuất.
Xử lý răng khôn: Trong trường hợp răng khôn mọc lệch gây đau nhức, bác sĩ có thể khuyến nghị nhổ răng khôn để giảm bớt áp lực và ngăn ngừa các biến chứng sau này.
4.2 Đau răng do các bệnh lý khác
Trường họp đau răng hàm do các bệnh khác có thể được bác sĩ tư vấn những phương pháp điều trị cá nhân hóa và hỗ trợ riêng.
Ví dụ, người đang niềng răng có thể dùng cách loại thuốc giảm đau để thuyên giảm tình trạng đau răng hàm, đặc biệt ở giai đoạn đầu khi niềng
5. Dấu hiệu thường gặp và cách phòng ngừa đau răng hàm
Hiện tượng đau nhức răng hàm thường xuất phát từ một số biểu hiện thường gặp như: Đau nhức liên tục hoặc đau khi cắn và nhai…v.v.
5.1 Những dấu hiệu thường gặp bạn nên lưu ý
Nhức chân răng hàm thường đi kèm với nhiều triệu chứng khác nhau như.
- Đau nhức liên tục hoặc đau khi cắn và nhai
- Răng trở nên nhạy cảm khi tiếp xúc với thực phẩm nóng, lạnh hoặc ngọt
- Sưng nướu và đỏ ở khu vực xung quanh răng bị đau, thậm chí là chảy mủ
- Chân răng hàm trên ê buốt hoặc lung lay
- Hàm trên cứng gây khó mở miệng và nhai thức ăn
- Có mùi hôi từ miệng do viêm nhiễm hoặc áp xe răng
- Sốt nhẹ và mệt mỏi nếu có tình trạng viêm nặng
- Một số trường hợp có nổi hạch ở sau mang tai, cổ hoặc sau gáy do quá trình viêm
5.2 Chi tiết cách phòng ngừa đau răng hàm hiệu quả
Cách tốt nhất để phòng ngừa tình trạng đau răng hàm là duy trì thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách để giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh về răng miệng.
- Đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày, mỗi lần kéo dài khoảng 2 phút
- Chải răng nhẹ nhàng theo chuyển động vòng tròn ở mặt ngoài răng, tránh đánh theo chiều ngang để không làm mòn men răng và đảm bảo làm sạch hiệu quả
- Chải đủ tất cả các mặt răng từ trong ra ngoài, kết hợp với việc nạo lưỡi và súc miệng để làm sạch toàn diện khoang miệng
- Sử dụng chỉ nha khoa hoặc tăm nước sau mỗi bữa ăn để loại bỏ thức ăn thừa và mảng bám giữa các kẽ răng
- Hạn chế ăn thực phẩm chứa nhiều axit, đường và tránh hút thuốc, vì chúng có thể làm hại men răng và gây các vấn đề về nướu
- Điều trị các bệnh lý ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng, như tiểu đường hoặc trào ngược dạ dày
- Khám răng miệng định kỳ ít nhất 6 tháng một lần để kiểm tra và điều trị sớm các vấn đề răng miệng
6. Đau răng hàm nên ăn gì và kiêng gì
Khi bị đau răng hàm, bạn cần kiêng các thực phẩm quá cứng, dai, dính, đồ ăn quá nóng hoặc quá lạnh, thức ăn nhiều đường, đồ chua có tính axit cao và thịt gà (dễ kẹt ở kẽ răng). Đồng thời, tránh nhai trực tiếp bên phía răng đau và không đánh răng quá mạnh.
6.1 Thực phẩm nên ăn
Người đang đau răng hàm nên chọn các loại thực phẩm mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp, sữa, các loại trái cây mềm, mọng nước. Ngoài ra, nên ăn khi thực phẩm có nhiệt độ vừa phải, không quá nóng hoặc lạnh, tránh gây kích ứng, tê buốt răng hàm khi ăn.
6.2 Thực phẩm nên tránh
Người đau răng hàm không nên ăn các thực phẩm cứng, dai để tránh tạo áp lực cho răng hàm, khiến tình trạng đau nặng hơn. Ngoài ra cũng nên tránh các món ăn có thể gây kích ứng răng, ví dụ thực phẩm có nhiệt độ nóng/lạnh; bánh kẹo, thực phẩm chứa nhiều đường hoặc có vị cay, chua.
Kết Luận:
Nhức răng không chỉ là triệu chứng gây khó chịu mà còn là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý răng miệng nguy hiểm. Để điều trị đau răng hàm cấp tốc, bạn nên đến nha khoa uy tín càng sớm càng tốt, thay vì chỉ giảm đau tạm thời tại nhà.
>> Đừng để cơn đau răng hàm ảnh hưởng đến việc ăn uống hằng ngày của bạn. Đặt lịch ưu tiên thăm khám đau răng Miễn Phí cùng bác sĩ chuyên gia tại nha khoa OPAL ngay hôm nay.
Nha Khoa OPAL – Thông Tin Liên Hệ
Cơ sở 1: 300 Lê Hồng Phong, Phường Nam Nha Trang, Khánh Hòa – Hotline: 0794 535 886
Cơ sở 2: 108 Trần Hữu Duyệt, Phường Tây Nha Trang, Khánh Hòa – Hotline: 0795 448 999
